Home | Psyche | Eenzaamheid

Eenzaamheid. Ik voel me zo verdomd alleen

Ciske de rat (danny de munk) wist toentertijd het concept 'eenzaamheid' toch maar goed te vertolken met zijn klaagzang 'ik voel me zo verdomd alleen'. Zijn vader zat op zee en in de ogen van zijn moeder kon hij geen goed doen. Hij voelde zich verdomd alleen. En wie kent dat gevoel niet? Je eenzaam voelen doet pijn.

Eenzaamheid
Denk eens over eenzaamheid na en je zult ontdekken dat er verschillende soorten eenzaamheid zijn. Zo kan eenzaamheid duiden op afwezigheid van andere mensen. Als je de eenzaamheid van een onbewoond eiland zoekt, zonder je je af van de mensen. Als je relatie net uit is, voel je je eenzaam door de afwezigheid van je (ex)partner. Als je verhuist naar een andere stad, ver weg van je vrienden, mis je hun aanwezigheid.

Maar iedereen weet dat je je ook eenzaam kunt voelen met mensen om je heen. Zelfs in het bijzijn van vrienden, kennissen of familie kun je je eenzaam voelen. De aanwezigheid van de mensen om je heen kan je leegte binnen in je niet vullen. De contacten zijn oppervlakkig en het lukt niet om meer diepgaande relaties op te bouwen. Deze eenzaamheid wordt ingegeven door een gemis aan intieme en belangrijke relaties met liefhebbenden en geeft een gevoel van verlatenheid, van isolement dat van binnenuit komt.

Eenzaamheid in een liefdesrelatie
Het is ook goed voor te stellen dat eenzaamheid te maken kan hebben met angst om lief te hebben, om verlaten te worden. Juist in een liefdesrelatie is het mogelijk om met een andere persoon, al was het maar voor een enkel moment, 'samen te smelten'. Het zijn momenten van zeldzame intimiteit. En die intimiteit staat loodrecht tegenover eenzaamheid. Het een sluit het ander uit.

Soms lijkt het echter gemakkelijker om voor eenzaamheid dan voor intimiteit te kiezen omdat je dan niet het risico loopt dat je je aan de liefde 'brandt'. De intimiteit tussen de twee geliefden komt te vervallen. Niet altijd leidt dit soort eenzaamheid tot een daadwerkelijke scheiding. Soms is deze eenzaamheid in de relatie 'aanlokkelijker' dan de eenzaamheid van het alleen wonen, het op jezelf teruggeworpen zijn. De relatie sukkelt door uit angst om écht, letterlijk alleen met jezelf te zijn.

Alleen zijn met jezelf
Toch weet iedereen dat de eenzaamheid in de zin van 'alleen zijn met jezelf' juist heel positief kan zijn (ook al willen we er graag voor wegvluchten). De situatie die dan ontstaat, kan ruimte scheppen voor zelfontwikkeling, creativiteit, nadenken over jezelf en je eigen leven. Ook deze eenzaamheid kan heel pijnlijk zijn, maar kan uiteindelijk leiden tot meer bewustzijn en diepere emoties.

Natuurlijk is het niet gemakkelijk om helemaal op jezelf teruggeworpen te zijn en je niet eenzaam te voelen. Het is een lang en moeizaam proces dat met veel pijnlijke overdenkingen gepaard gaat. Want als we alleen zijn, dan ontmoeten we onszelf. Er is ruimte voor overdenkingen en emoties.

De verleiding kan groot zijn om hiervan te vluchten bijvoorbeeld door een overdrukke agenda op te bouwen, door je in het werk te storten, door compulsief te shoppen of door een glaasje teveel te drinken. Je kunt pas echt goed alleen zijn als je sereen met jezelf kunt leven en niet meer afhankelijk bent van de aanwezigheid van anderen. Als je eigenwaarde niet meer afhangt van de mensen om je heen.