Home | Reizen | Jamaica

Amazing Jamaica

Tekst & fotografie: Mauro Pilotto

'Respect', hiermee begroeten de Jamaicanen de toeristen. Vaak laten ze de gewoonlijke beleefdheden zoals het vragen van je naam en herkomst achterwege en stellen ze je direct een waaier van mogelijkheden voor: 'Hasjiesj? Marihuana? Coke? Mushrooms? Stickie? Explicieter kunnen ze niet zijn. En als je dan geen interesse toon, zijn ze verbaasd. In hun koolzwarte ogen lees je eigenlijk maar een vraag: 'My friend, wat ben je dan eigenlijk hier komen doen?'

In de reisgidsen wordt het eiland wel beschreven als 'Wild, ongerept en... transgressief.' Nu... die term 'transgressief' kan natuurlijk op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Ik las in een informatief boekje dat de Jamaicaanse macho een echte gigolo is en inderdaad heb ik nooit eerder zoveel paartjes gezien die elkaar bij fel daglicht omarmen en aan elkaar zitten te friemelen: zware, blanke vrouwen met jonge ebbenhoutzwarte mannen.

Dus dat er iets libertijns en trangressiefs in de lucht hangt, staat wel buiten kijf. Je voelt het overal. Of je nu langs de Long Bay van Negril wandelt, of je meer naar het Noorden beweegt waar je verschillende markten met handwerk uit de streek vindt. Heel rijk en gekleurd is met name de markt van ocho rios, een bekende plaats in het noorden van het eiland, waar tour operators dagelijks horden met toeristen, met name Amerikanen, Engelsen en Duitsers naar toe brengen om hun zakken te laten legen! Winkels met temperaturen onder nul (vanwege de airconditioning - buiten is het ruim 30 graden) met Kerstige vitrines, vol (half)edelstenen, allerlei merken horloges en computeronderdelen, fotocamera's en alle mogelijke souvenirs, alles rigoureus volgens de Amerikaanse standaard.

En dat is precies het verschil met andere caribische eilanden zoals Santo Domingo, Haïti en Cuba zelf. Hier op Jamaica is alles uitgesprokener, rijker, overdadiger. Het Amerikaanse stereotype. Zoals bijvoorbeeld de grote hotelketen 'Sandals'. De eigenaar is een Jamaicaan (de Berlusconi van de Cariben, eigenaar van verschillende televisiezenders, een uitgeversmagnaat etc.). Onder de hotelketen vallen de mooiste en meeste exclusieve resorts - allemaal 5 sterren - waar regelmatig filmsterren en Amerikaanse politici logeren. Wellicht komen ze om te golfen op de prachtig aangelegde groene velden langs de kust.

Tijdens mijn verblijf in Jamaica boeide het me om de plaatselijke inwoners gade te slaan. Je ziet ze langs de straat, bezig met hun eigen dagelijkse rituelen. Er zijn er die hout kappen, die exotisch fruit verkopen, die verse vruchtensappen voor de voorbijgangers bereiden. En er zijn er die - geleund tegen de deurpost geleund of staande op het balkon - de voorbijgangers observeren. Goedgevoede meisjes met gebeeldhouwde kapsels, dikke konten in strakke superkorte minirokken, stevige benen op sandalen met sleehakken. Jongelingen tonen hun spieren, stevig en strak onder nethemden. Ze zijn behangen met gouden kettingen, armbanden, oorbellen.

Maar het symbool van dit paradijs van de individuele vrijheid blijft toch Bob Marley, de Reggae-koning die in 1980 stierf - ik geloof aan een hersentumor -, de vader van het huidige 'Rastafarianisme', de tweede godsdienst van het eiland (de meerderheid van de Jamaicanen is protestants). Meerdere keren heb ik horen zeggen dat Marley, zou hij geen vroege dood zijn gestorven, zeker een belangrijke politicus op het eiland - embleem van vrij land met haar trotse, sterke en soms een beetje norse bevolking - zou zijn geworden. Houten masker, muralis, aanplakbiljetten voor reggae-festivals zijn geïnspireerd en opgedragen aan marley. Iedere radio zendt reggae-muziek uit - klonen van Marley en Peter Tosh, maar zelden afgewisseld door Madonna en Celine Dion.

De wegen van het eiland zijn in redelijk civiele staat, maar de chauffeurs die je op de weg vindt zijn minder civiel. Ze respecteren de snelheidslimieten niet, negeren voorrangsborden en de frequente waarschuwingen om voorzichtig te rijden en vooral niet te veel te drinken... Hier op dit eiland waar de rum vloeit als watervallen.

Over watervallen gesproken - ik zal niet snel mijn uitstapje naar de Dunn's River Falls van Ocho Rios vergeten. Daar vind je de meest spectaculaire en helaas... Meest toeristische watervallen van het eiland! Met een groepje van vijf zijn we het pad afgelopen dat naar een overvol strand leidde. Van daaruit zijn we begonnen met onze klim langs de watervallen. De klim begint bij de bron en je beweegt je dus in tegengestelde richting van het water. En daar gingen we dan, mijn vrienden en ik en nog zo een slordige 2000 andere mensen - een stroom van mensenvlees die zich langzaam in opwaartse richting beweegt. Omhoog, omhoog, langs stroompjes en ijskoude riviertjes, zware lichamen boven ons verliezen hun evenwicht, glijden weg, zoeken steun bij elkaar, Amerikaanse kinderen gillen 'Cooooolll!', wanhopige mensen willen terugkeren, tegen de stroom van deze menselijke massa in. Wilde en koude watervallen, voeten die aarzelend steun zoeken op de gladde stenen, handen die elkaar zoeken, knieën die knikken, kuiten die klapperen, konten die ter hoogte van je gezicht zwabberen. En Jamaicaanse fotoreporters leggen onverstoorbaar elk cloumoment van deze opwaartse mars vast... De meest absurde vertoning die ik ooit heb meegemaakt!

Februari 2003