Home | Reizen | Raadselachtig Kyoto, stad van geisha's en tempels

Raadselachtig Kyoto, stad van geisha's en tempels

Trendystyle ging trendspotten in Tokyo en maakte een uitstapje naar de antieke stad Kyoto waar de traditie nog hoog in het vaandel staat. We stonden oog in oog met de geiko's (geisha's) en maiko's (leerling geisha's). Een reisreportage met exclusieve foto's. Zie het Trendystyle blog voor meer geisha-foto's

Een bevlieging: een halve dag in Kyoto, stad van de geisha's

Het idee heeft zich in mijn hoofd vastgezet. Ik wil naar Kyoto in Japan en geisha's zien. Misschien heeft de film 'Memoirs of a Geisha' van Rob Marshall de kiem voor deze wens gelegd. Ik ben in ieder geval vastbesloten om deze antieke en mysterieuze stad in het hart van Japan te bezoeken. (Geisha in Kyoto, Japan)

Als een reis naar Tokyo zich voordoet, grijp ik mijn kans en plan ik een bliksembezoek naar Kyoto. Het idee is om met de shinkansen op één dag op en neer te gaan. Vijfhonderd kilometer heen en vijfhonderd kilometer terug, een halve dag in Kyoto.

Als de vertrekdatum nadert, informeer ik me beter en de berichten zijn ontmoedigend. Geisha's houden niet van toeristen en laten zich zo min mogelijk zien. Er zijn mensen die drie dagen in Gion ronddwalen voordat ze een glimp van een maiko, leerling-geisha, opvangen. Zal een halve dag Kyoto de moeite waard zijn? Tot op het laatste moment aarzel ik maar dan besluit ik toch te gaan. Zelfs de hoge kosten voor de reis met de shinkansen (circa 250 euro voor een retourtje) kunnen me er niet meer vanaf brengen. De treinreis op zich is al een ervaring die ik niet wil missen.

Met de shinkansen naar Kyoto

Om 8 uur 's morgens staan Alessio en ik op het perron van de shinkansen van 8.13 uur naar Kyoto. De hogesnelheidstrein is al gearriveerd en ziet er met zijn puntige neus indrukwekkend uit. We hebben, zoals een vriend en Japankenner had aangeraden, zitplaatsen aan de rechterkant gereserveerd zodat we de Fuji berg kunnen zien. In de wagons mag niet getelefoneerd worden. Moet je toch bellen dan moet je naar de gang. Stipt op tijd (zoals dat in Japan betaamt) vertrekken we en in een rap tempo laten we de high tech metropool Tokyo achter ons. We rijden door bergachtige landschappen, zien herfstig gekleurde bomen, kale takken met oranje kaki's en houten huizen. Dan duikt de besneeuwde krater van de Fujiberg uit de ochtendnevel op. Dit zicht zal ons nog een half uur vergezellen en we hebben alle tijd om deze indrukwekkende berg die als een pudding met poedersuiker boven het landschap uitsteekt te bewonderen. Na een korte stop in Nayoga arriveren we in Kyoto.

Te voet naar Gion

'Kyoto zal je op het eerste gezicht teleurstellen. Je moet er minstens twee dagen zijn om deze stad ook maar een beetje te begrijpen. Het station alleen al is als dat van iedere andere provinciestad', had onze eerder genoemde vriend die al tientallen jaren in Japan woont, gezegd. Ik ben het niet met hem eens. Het station van Kyoto is één van de schoonste en modernste stations die ik ooit gezien heb. Het heeft hoge, zwartglanzende muren, enorme roltrappen, schattige Japanse restaurants en een indrukwekkende Tourist Information Office met verschillende balies, internet en talloze folders over de culturele aangelegenheden, tempels en theaters in de stad. Het merendeel van de toeristen is Japans en we hebben enige moeite om informatie in het Engels te bemachtigen maar uiteindelijk hebben we een plattegrond in handen met de wandelroute naar Gion, het district waar de hanamachi (geisha-gemeenschappen), letterlijk 'bloemenstad', zijn gevestigd.

De weg naar Gion voert langs tempels en geeft ons alle gelegenheid om de schitterende herfstkleuren van de bomen te bewonderen. Zonder het te weten, zijn we hier in het juiste seizoen en de kleurcombinaties - diepgeel, felrood en vlammend oranje - van de bladeren zijn spectaculair. Als we op straat drie ranke figuurtjes in kimono ontwaren, denk ik dat we geisha's op weg naar Gion hebben gevonden. Op hun slippertjes bewegen ze zich in een rustig tempo voort. Als we met z'n allen bij een zebrapad moeten wachten, zie ik dat een mevrouw het kimonokraagje van een van de meisjes schikt en dat ze haar met een buiging bedanken. Dan zie ik de plattegrondjes in de handen van de meisjes en begrijp ik dat het toeristen zijn die voor hun bezoek aan Kyoto hun kimono hebben aangetrokken. In de loop van de dag zal ik nog meer toeristen in traditionele Japanse kleding zien. (Foto: Higashi-Honganji Tempel in Kyoto)

Geisha's gezien

Als we de hoek omslaan om de wijk Gion in te gaan en langs een theater lopen zie ik plotseling aan de overkant van de straat een legertje fotografen dat zich rond iemand verdringt. Mijn hart mist een slag als ik het witte gezicht van een geisha ontwaar. Ongeduldig trappelend wacht ik af totdat het stoplicht voor voetgangers op groen springt. Stel dat ik haar mis!

Met de fotografen in haar kielzog steekt de geisha met bevallige stapjes de straat over. Ze loopt vlak langs me en nieuwsgierig bekijk ik haar witte make-up, haar kunstige zwarte kapsel, haar roodgeverfde lippen, haar kimono, de houten schoenen waarvan ik later leer dat ze geta heten. Het is alsof ik oog in oog sta met een wezen uit een andere wereld. Kleine en voorzichtige pasjes brengen de traditionele Japanse gezelschapsdame (geisha betekent 'kunstpersoon') naar een theehuis. Sierlijk bukt ze zich om samen met haar mannelijke metgezel onder het gordijn door de binnenplaats op te stappen. De fotografen blijven roerloos voor de poort van het theehuis staan, de vinger op de drukknop van hun camera's. Zal de geisha hier gaan lunchen? Heeft ze een afspraak met een gast? vragen we ons af. Na enkele minuten komt het wit opgemaakte gezicht weer tevoorschijn. De camera zoemen maar de fotografen houden respectvol afstand en volgen haar stilletjes naar het volgende theehuis.

Al snel wordt het ritueel ons duidelijk. De geisha doet alle theehuizen in deze traditionele en suggestieve wijk van Gion aan. Elke keer als haar metgezel haar met luide stem aankondigt en zij met ongelooflijk veel charme behoedzaam over de houten drempel stapt, laat ze de fotografen ademloos achter. Je kunt het speld horen vallen. De middagzon werpt schaduwen in de smalle steegjes. De blikken zijn strak op de houten deur met spijlen van het theehuis waar de geisha is gericht. Soms horen we haar tinkelende lach, soms zien we door de spijlen haar silhouet. 'Geiko-san' fluistert een oudere Japanse fotograaf mij vol ontzag toe. (Foto: De geisha en haar begeleider bij de ingang van een theehuis)

Een van de weinige vrouwen in dit legertje beroepsfotografen dat de geiko-san met tassen vol apparatuur en trapjes volgt, is zo vriendelijk om ons uit te leggen dat de geisha die wij volgen ('geiko' worden ze in Kyoto genoemd) haar training heeft afgerond en vandaag van 'maiko', leerling-geisha, 'geiko' geworden is. Het is een bijzondere dag voor haar en de ceremonie wil dat ze bij alle theehuizen van hanamachi gedag gaat zeggen. We volgen de geiko-san een uur lang en zien haar af en toe respectvol buigen voor oudere vrouwen die zich elegant in kimono van het ene theehuis naar het andere spoeden. In mijn levendige fantasie - maar het zou wel eens waar kunnen zijn - zijn het oudere geisha's die ze haar eer betoont.

Ik stel mij de avond in deze wijk voor. De lampionnen ontstoken, de geisha's en maiko's die zich bevallig en voorzichtig op hun hoge, houten okobo en geta naar de theehuizen haasten waar hun gasten of misschien wel hun danna, financiële beschermheer, op hen wacht. Binnen in de theehuizen wordt thee geschonken en geconverseerd, de geiko's vermaken hun gezelschap dat vaak enorme bedragen daarvoor neerlegt, met dans en zang. (Foto: theehuis in Gion, Kyoto)

Modern Kyoto: warenhuizen en wijnbars

Met moeite maak ik me los uit de betovering van deze traditionele en mysterieuze wereld. In het Japanse eethuis komen we onder het genot van een Japanse curry enigszins tot rust. Alessio heeft na deze traditionele en ceremoniële ochtend zin de moderne wereld. We verkennen de brede winkelstraten, de grote warenhuizen, genieten van de Food Market waar de meest luxe en vreemdsoortige etenswaar is uitgestald. Beeldig fruit in enorme afmetingen, zwemmende vissen in emmers, groene thee (specialiteit van Kyoto) die op het moment gemalen wordt en zoetigheden met groene thee. We volgen de jeugd in de zogenaamde 'photo boots' waar je je eigen foto's met speciale programma's kunt bewerken totdat je eruit ziet als een sexy stripfiguurtje uit de Japanse manga's. We genieten van de aanblik van het theater en van het wijdse uitzicht dat we vanaf een brug over de Kamo-rivier hebben. We ontdekken romantische steegjes met wijnbarretjes waar 's avonds live jazz muziek wordt gespeeld.

Nogmaals maiko's en geiko's

Als de schemering valt, wil ik - voordat we met de shinkansen weer richting het moderne Tokyo gaan - nog even langs de hanamachi waar we 's middag de nieuwste geiko-aanwinst van Kyoto hebben gezien. De lampionnen zijn inmiddels aan en de lucht kleurt zich donkerrood. Hier schenkt Kyoto mij nog een laatste, adembenemend moment. (Foto: maiko's in Kyoto, anders dan de geiko's dragen maiko's, leerling-geisha's, meer versieringen in het haar, hebben ze een rode kraag, is de witte make-up niet tot de haarlijn doorgetrokken en dragen ze de hoge houten okobo zoals op deze foto)

Voor de deur van een theehuis staat een klein groepje mensen dat gespannen de inmiddels bekende schuifdeur met houten spijlen in de gaten houdt. En door de spijlen heen, zien we maar liefst tien paar geisha-schoenen staan. Even later zien we het silhouet van een geisha (of is het een maiko?). Ze opent behoedzaam de deur en maakt zich met kleine pasjes snel uit de voeten. Dan verschijnt een tweede raadselachtig silhouet. En een derde, een vierde. De deur gaat open en de geisha's en maiko's stromen naar buiten. Bleke gezichten in de avond, rode lippen, snelle pasjes, ze verdelen zich en binnen enkele momenten zijn ze in de omliggende theehuizen verdwenen. Raadselachtig en snel. Ik vang nog een glimp, een glimlach van een geisha met mijn camera. Dan vervolgen we onze weg naar het station. Kyoto had ons geen mooiere emoties kunnen schenken...

Klik hier om naar de fotogalerie van Kioto te gaan
Zie het Trendystyle blog voor meer geisha-foto's

Charlotte Mesman | Trendystyle